استرس و درمان آن

0

استرس و درمان آن

 

استرس احساسی است که زمانی به شما دست می‌دهد، که فشار بیشتر از آنچه شما به آن عادت داشته‌اید برشما وارد شود. زمانیکه شما دچار استرس می‌شوید، بدن شروع به ترشح هورمون‌هایی می‌کند که سرعت تپش قلب را بالا برده، تنفس شما را سریع‌تر کرده و میزان انرژی بیشتری به شما می‌دهد. بعضی از انواع استرس عادی و حتی مفید بوده و بدون آن شما انگیزه‌ای برای فعالیت ندارید. بعضی ها معتقدند این نوع استرس به انسان کمک کرده و زندگی بدون آن بی معناست. اما اگر استرس بیشتر از توان جسمی و روحی ما باشد و زندگی مارا تحت تاثیر قراردهد، استرس بد یا کاهنده نامیده می‌شود.
اگر استرس زیاد برای شما اتفاق بیافتد یا مدت آن طولانی باشد، این نوع استرس می‌تواند از انواع استرس بد باشد. این نوع استرس می‌تواند با سردرد، ناراحتی معده و مشکل درد همراه باشد. همچنین این نوع استرس می‌تواند سیستم ایمنی بدن شما را ضعیف کرده و مبارزه با بیماری‌ها را برای شما سخت نماید. بعلاوه اگر شما هم اکنون به بیماری و یا مشکلی مبتلا هستید ممکن است استرس آن را بدتر نماید. استرس می‌تواند شما را حساس، ناراحت و یا حتی افسرده کند.

عامل استرس یا تنش زا چیست؟

عامل استرس یا تنش زا، عاملی است که می‌تواند بعنوان محرک عمل کرده و باعث ابتلای شما به استرس شود. استرس احساس تحت فشار بودن است، درحالیکه تنش زا عاملی است که در ما باعث بوجود آمدن استرس می‌شود و در محیط زندگی ما قرار دارد. بعنوان مثال صداها، افراد ناخوشایند و کسانیکه از آنها بدمان می‌آید، افزایش سرعت ماشین یا حتی بیرون رفتن از خانه همه می‌توانند، تنش زا باشند. عموما(همیشه نه) هرچه بیشتر ما با عامل استرس یا تنش زا مواجه شویم، بیشتر احساس استرس می‌نماییم.

واکنش بجنگ یا دررو چیست؟

بخشی از واکنش ما در برابر استرس جسمی بوده و بر وضعیت جسمانی ما تاثیر می‌گذارد. زمانیکه ما با یک تهدید یا خطر مواجه می‌شویم، بدنمان موادی را آزاد می‌کند که به ما قدرت محافظت (حالا یا فرار با بیشترین سرعت و یا مبارزه با بیشترین توان) از خودمان را می‌دهد. بعنوان مثال هنگامی‌که شما در خانه هستید و زلزله رخ می‌دهد، با بیشتر شدن سطح این مواد شیمیایی بدن شما سریعتر از همیشه عمل کرده و شما می‌توانید با سریعتر بیرون رفتن و یا بیرون بردن خانواده‌تان، جان خود و خانواده‌تان را نجات دهید.
بجنگ یا دررو واکنش سیستم عصبی بدن ما به یک واقعه استرس زا است. در این واکنش بدن ما مواد شیمیایی کورتیزول، آدرنالین و نورآدرنالین بیشتری تولید کرده که باعث افزایش ضربان قلب، محمک شدن ماهیچه ها، عرق کردن و افزایش سطح هوشیاری شده و همه این‌ها به ما برای محافظت از خودمان در موقعیت های خطرناک کمک می‌کند. در زمان واکنش بجنگ یا دررو سایر عملکرد‌های بدن که در آن لحظه مورد نیاز نیستند، کاهش فعالیت داده (مانند سیستم ایمنی یا دستگاه گوارش) و همه منابع بدن برروی عملکردهای مورد نیاز همچون افزایش سرعت تنفس، جریان خون، هوشیاری و قدرت ماهیچه‌ها متمرکز می‌شوند.

تاثیرات استرس

استرس می‌تواند بدن شما، افکارتان، احساساتتان و یا حتی رفتارتان را تحت تاثیر قرار دهد. آشنایی با نشانه‌ها و علایم استرس می‌تواند به شما در کنترل استرس کمک نماید. استرس بررسی و کنترل نشده می‌تواند باعث ابتلا به انواع بیماری از قبیل : فشار خون بالا، بیماری های قلبی، چاقی یا دیابت شود. نشانه‌های معمول استرس شامل:
  • افزایش فشارخون
  • مشکلات تنفسی یا تند نفس کشیدن
  • کندشدن عملکرد دستگاه گوارش
  • افزایش ضربان قلب
  • ضعف سیستم ایمنی بدن

دلایل استرس چیست؟

همه ما بشکلی متفاوت به موقعیت های استرس زا واکنش نشان می‌دهیم. چیزی که برای ما استرس زاست ممکن است برای فرد دیگری عادی باشد. تقریبا هرچیزی می‌تواند باعث استرس شود و استرس محرک‌های متفاوتی دارد. برای بعضی از افراد و بعضی اوقات فقط فکر کردن به یک واقعه می‌تواند استرس زا باشد. معمول ترین دلایل ابتلا به استرس شامل:
  • داغداری و از دست دادن عزیزان
  • مشکلات خانوادگی
  • مشکلات اقتصادی
  • بیماری ها
  • مشکلات شغلی
  • کمبود وقت
  • انتقال از یک خانه به خانه دیگر (خانه کشی)
  • مشکلات ارتباطی (ازجمله طلاق)
سایر موارد زیر هم می‌توانند از دلایل ابتلا به استرس باشند:
  • سقط جنین
  • پدر و یا مادر شدن
  • درگیری در محل کار
  • رانندگی در روزهای پرترافیک
  • ترس یا انجام جرم
  • از دست دادن شغل
  • همسایه‌های پرسروصدا
  • شلوغی و جمعیت زیاد
  • آلودگی
  • بارداری
  • بازنشستگی
  • سروصدای زیاد
  • بلاتکلیفی (انتظار جواب آزمایش، کنکور، امتحان، مصاحبه شغلی و …)
البته اینکه افراد بدون هیچ دلیلی احساس استرس نمایند هم ممکن است. احساس ناامیدی، اضطراب و افسردگی می‌تواند باعث ایجاد استرس ر بعضی از افراد شود.

درمان دارویی استرس

قرص ضد استرس و آرام بخش‌
آرامبخش‌ها داروهایی هستند که با سرکوب سیستم اعصاب مرکزی و کاهش فعالیت سمپاتیک مغز باعث ایجاد آرامش، تمدد اعصاب، کاهش اضطراب و استرس، خواب آلودگی، سرخوشی، کندی تنفس، کاهش حس تعادل، شل شدن عضلات، قضاوت مختل و واکنش‌های کند و مردد می‌شوند. این داروها در درمان اختلال‌های اضطراب مورد استفاده قرار می‌گیرند و مصرف دوز بالای این دسته از داروها می‌تواند به از دست رفتن هوشیاری و حتی مرگ بیانجامد.
موارد مصرف داروهای آرام بخش
-کاهش استرس و اضطراب
-درمان بی خوابی
-تسکین و کاهش گرفتگی و تنش عضلات
-کاهش علایم محرومیت از الکل و مواد مخدر
-درمان حملات وحشت زدگی
-درمان روان پریشی
-فراموشی پیش گستر قبل از اعمال جراحی
-قرص ضد استرس، اضطراب،‌آرامبخش، دلشوره
عوارض جانبی داروهای آرام بخش به طور کلی
-خواب آلودگی و خستگی صبح روز بعد از مصرف (در صورت بروز این علایم از رانندگی و کار کردن با ماشین آلات خودداری کنید)
-عدم هماهنگی عضلات، ضعف، سرگیجه، گیجی، آلرژی، تاری دید، توهم، بی حالی، تعریق، خشکی دهان، بثورات جلدی و سر درد
-اشکال در گفتار، حافظه و قضاوت
-حالت تهوع، استفراغ و سوزش سردل
-ایجاد فراموشی پیش گستر (خاطرات اخیر به یاد نمی‌مانند)
-خشونت طلبی و پرخاشگری، بی خوابی، تحریک پذیری، افسردگی و اختلال در حفظ تعادل.
قرص ضد استرس دیازپام
دیازپام (Diazepam) دارویی مسکن و خواب آور است که در رده درمانی بنزودیازپین‌ها قرار می‌گیرد. از اشکال دارویی آن می‌توان به قرص، آمپول و شیاف اشاره کرد. نام تجاری معروف دیازپام والیوم است.
دیازپام برای تسکین اضطراب، اختلالات خواب، و اختلالات هراس تجویز می‌شود. این دارو همچنین به‌عنوان ضد تشنج و شل‌کننده ماهیچه اسکلتی و برای درمان انقباض عضلانی و تشنج (تب و تشنج در کودکان یا حمله صرع) نیز استفاده می‌شود.
دیازپام به عنوان یک قرص ضد استرس بسته به شرایط متفاوت و در افراد متفاوت با مقادیر متفاوتی تجویز می‌شود. برای آشنایی بیشتر با این دارو و عوارض مصرف آن به لینک زیر بروید.
موارد مصرف و عوارض قرص دیازپام (Diazepam)
عوارض جانبی:
افت قوای ذهنی، خواب‌آلودگی شدید، تکلم نامفهوم، ضربان قلب کند، تنگی‌نفس، عدم تعادل، بثورات جلدی، گلودرد، تب، لرز، کبودی یا خونریزی غیرعادی، زخم‌های دهانی، زردی پوست یا چشمان، از دست رفتن حافظه، بی‌خوابی، اضطراب یا تحریک‌پذیری. در صورت بروز هریک از علایم مصرف دیازپام را قطع کرده، با پزشکتان تماس بگیرید. دیازپام می‌تواند اعتیادآور نیز باشد.

علایم ترک دارو:

گیجی، افت قوای ذهنی، دردهای شکمی، افزایش تعریق، تهوع، استفراغ، حساسیت به نور و صدا و احساس سوزن‌سوزن شدن یا گزگز. اگر می‌خواهید مصرف دیازپام را قطع کنید با پزشکتان تماس بگیرید تا شاید این کار تدریجی انجام گیرد. سرگیجه، خواب‌آلودگی، خشکی دهان، سردرد، تهوع، یبوست، اسهال، ضربان قلب سریع و شدید، یا لرزش نیز در صورتی که مشکل‌ساز شوند نیاز به گزارش دارند.
قرص ضد استرس کلردیازپوکساید
کلردیازپوکساید (Chlordiazepoxide) اولین دارو از خانواده معروف بنزودیازپین‌ها است که در سال ۱۹۵۷ خواص درمانی آن کشف شد و درسال ۱۹۶۰ با نام تجاری لیبریوم وارد بازار شد. کلردیازپوکساید یکی از بنزودیازپین‌های‌های پرمصرف است که در درمان اضطراب و بیخوابی موثر است و به عنوان یک قرص ضد استرس به کار می‌رود. این دارو همچنین در درمان قطع مصرف الکل و اضطراب قبل از جراحی مصرف می‌شود.
عوارض جانبی:
خواب آلودگی طولانی مدت، سرگیجه، سردرد، تحریک‌پذیری، ضعف و خستگی، یبوست، خشکی دهان، تهوع، استفراغ، بی‌اشتهایی، خارش، کاهش فشارخون، تاری دید و وزوز گوش از عوارض جانبی این دارو است (بسیاری از عوارض این دارو مثل بی تفاوتی شدید نسبت به تغییرات محیط بعدا مشخص می‌شود). مصرف این قرص در زمان بارداری نیز عوارض جانبی متعددی دارد.
قرص پروپرانولول
پروپرانولول (Propranolol) (بانام‌های تجاری ایندرال و پرانول)٬ نخستین بتابلاکری است که در دهه ۱۹۶۰ توسط جیمز دبلیو بلک دانشمند اسکاتلندی کشف شد. او برای ساخت پروپرانول در سال ۱۹۸۸ جایزه نوبل پزشکی را گرفت.
برخی از این دارو به عنوان قرص ضد استرس استفاده می‌کنند اما این دارو عمدتا برای درمان فشارخون و نامنظمی تپش قلب مورد استفاده قرار می‌گیرد.
پروپرانول برای بیماری‌های گوناگون دیگری چون تسکین درد قلبی، پیشگیری از سردردهای میگرنی، درمان بی‌نظمی تپش و گلوکوم تجویز می‌شود و در برخی مواقع در تعدادی از اختلالات فیزیکی مانند لرزش اساسی و نیز روحی مانند فوبیای اجتماعی، اختلال اضطراب منتشر و اختلال هراس و به‌ویژه اختلال استرس پس از سانحه نیز کاربرد دارد.
عوارض جانبی:
پروپرانولول ممکن است عوارض جانبی مانند سرگیجه یا سبکی سر، افسردگی و توهم (شنیدن یا دیدن چیزهایی که وجود ندارد)، ناراحتی معده، کاهش توانایی جنسی، جوش، خستگی بیش از حد، استفراغ، مشکلات خواب و بیخوابی، اسهال یا یبوست ایجاد کند. اگر هر یک از این علائم شدید و یا پایدار هستند پزشکتان را در جریان قرار دهید. همچنین اگر علایمی مانند اشکال در تنفس، تنگی نفس (خس خس سینه)، گلو درد، خونریزی غیر عادی، تورم پا و یا دست، افزایش وزن غیر معمول (۱٫۵ کیلو در ۴۸-۲۴ ساعت)، درد قفسه سینه، ضربان قلب کند و یا نامنظم داشتید با دکتر خود فورا تماس بگیرید.

تداخلات دارویی:

اگر بیماری‌ قند دارید، پروپرانولول‌ ممکن‌ است‌ قند خون‌ شما را افزایش‌ دهد و نیز ممکن‌ است‌ علایم‌ افت‌ قند خون‌ را مخفی‌ کند و باید با احتیاط در بیماران تحت درمان دیابت استفاده شود. اگر دچار حساسیت‌ باشید با مصرف‌ پروپرانولول‌ واکنش‌های‌ حساسیتی‌تان‌ ممکن‌ است‌ تشدید شود. همچنین پروپرانولول با داروهای بلوک کننده کانال کلسیم و دیگوکسین و تیوریدازین تداخل دارویی دارد و در صورت مصرف این داروها حتما باید روانپزشکتان را در جریان بگذارید. همچنین قبل از قطع مصرف دارو، باید با روانپزشک مشورت شود.
تنظیم دوز دارو حتما توسط روانپزشک وبا توجه به عوامل متعددی صورت می‌گیرد و از مصرف خودسرانه این دارو به عنوان قرص ضد استرس یا به هر دلیل دیگر بپرهیزید.

 

 

 

مرکز تحقیقات پزشکان و روانشناسان بوجیکا
کلینیک جامع کودک و خانواده بوجیکا، اماده ارائه خدمات نوین در زمینه های اختلالات طیف اتیسم، بیش فعالی، اختلالات یادگیری، مشکلات رفتاری، اختلالات اضطرابی، افسردگی و مشاوره خانواده می باشد.
جهت تعین وقت اینجا کلیک کنید

 

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.